Publication Details
Abstract
Umumiy ma'lumot: Tabiiy gazni qayta ishlash neft-kimyo sanoatida muhim ahamiyatga ega bo‘lib, gaz sifatini oshirish va sanoat ehtiyojlariga moslashtirish uchun samarali tozalash texnologiyalarini talab qiladi. Maxsus ma'lumot: O‘zbekistondagi Sho‘rtan gaz-kimyo majmuasi yiliga 4,8 milliard kub metr gazni qayta ishlaydi va yengil kondensat, oltingugurt hamda polimer darajasidagi uglevodorodlar kabi qimmatli mahsulotlarni ajratib oladi. Ushbu jarayonda muhim bosqichlardan biri piroliz gazini tozalash bo‘lib, H₂S va CO₂ kabi iflosliklarni olib tashlash orqali gaz sifatini yaxshilashga qaratilgan. Ilmiy bo‘shliq: Uglevodorodlarni qazib olish va qayta ishlash bo‘yicha tadqiqotlar keng yoritilgan bo‘lsa-da, Sho‘rtan gazni qayta ishlash kontekstida ishqoriy tozalash usullarining samaradorligi yetarlicha o‘rganilmagan. Maqsad: Ushbu tadqiqot piroliz gazidan iflosliklarni olib tashlashda ishqoriy yuvish jarayonining samaradorligini baholash va uning keyingi ishlab chiqarish jarayonlariga ta’sirini aniqlashga qaratilgan. Natijalar: Tadqiqot natijalariga ko‘ra, qo‘llanilgan tozalash usuli SO₂ va H₂S ni 90,95% gacha yo‘qotish imkonini beradi, bu esa qayta ishlangan gazning polimer ishlab chiqarishda qo‘llanishini sezilarli darajada yaxshilaydi. Yangilik: Tadqiqot gaz tozalash jarayonini optimallashtirishga qaratilgan bo‘lib, harorat va absorbsion kinetika o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni chuqur tahlil qilish orqali iflosliklarni samarali bartaraf etish usulini namoyish etadi. Ahamiyati: Ushbu tadqiqot gazni qayta ishlash texnologiyalarini rivojlantirishga hissa qo‘shadi hamda sanoat jarayonlari va uglevodorodlarni qayta ishlash zavodlarida ekologik boshqaruvni yaxshilash bo‘yicha tavsiyalar beradi.